⇩ PDF herunterladen

Jahresrückblick 2023

erschienen in: Heft 1/2024

 Untitled document
R
üc
k
b
l
i
c
k
a
u
f
d
i
e
A
r
b
e
i
t
d
er
Wi
tt
g
e
n
s
do
r
f
er
V
ere
i
n
e
und
G
e
m
e
i
n
s
ch
a
f
t
e
n
s
ow
i
e
a
u
f
a
ll
g
e
m
e
i
n
i
n
t
eress
i
ere
nd
e Ere
i
gn
i
sse
i
n
un
sere
m
H
e
i
m
at
o
r
t
i
m
J
a
h
r 2
0
23
=======================================================================
U
n
ser Be
i
t
ra
g
b
e
f
ass
t
s
i
ch
w
i
e a
uch
i
n
d
e
n
v
o
r
i
g
e
n
Ja
h
re
n
m
i
t
d
er
A
r
b
e
i
t
d
er
Wi
tt
g
e
n
s
do
r
f
er
V
ere
i
n
e
und
i
h
re
n
ö
ff
e
n
t
l
i
ch
e
n
V
era
n
s
t
al
t
ung
e
n
.
E
i
n
A
n
s
p
r
uch
a
u
f
d
i
e v
o
lls
t
ä
nd
i
g
e
D
ars
t
ell
ung
aller Ere
i
gn
i
sse
i
m
O
r
t
w
i
r
d
n
i
ch
t
er
hob
e
n
.
Schon
a
m
0
6
.
Ja
nu
ar
b
ere
i
t
e
t
e s
i
ch
d
er
V
o
rs
t
a
nd
d
es
K
u
l
t
u
r-
und
H
e
i
m
a
t
vere
i
n
s
Wi
tt
g
e
n
s
do
r
f
e
.
V
.
(
n
a
ch
s
t
e
h
e
nd
als
K
V
H
b
e
n
a
nn
t
) a
u
f
d
as v
o
r
un
s s
t
e
h
e
nd
e Ja
h
r v
o
r
.
Di
e
mod
er
n
e Te
chn
i
k
nu
t
z
e
nd
,
b
er
i
e
t
e
n
s
i
ch
d
i
e
Mi
t
g
l
i
e
d
er
i
n
e
i
n
er
V
i
d
e
o
K
on
f
ere
nz
zu
Fra
g
e
n
d
es Ja
h
resar
b
e
i
t
s
p
la
n
s 2
0
23
(J
A
P
23)
und
zu
V
o
r
b
ere
i
t
ung
a
u
f
d
as a
m
1
8
.
Ja
nu
ar a
n
s
t
e
h
e
nd
e Tre
ff
e
n
m
i
t
d
e
n
V
o
rs
t
ä
nd
e
n
d
er
Wi
tt
g
e
n
s
do
r
f
er
V
ere
i
n
e
.
Di
ese
V
era
n
s
t
al
t
ung
d
i
e
n
t
e
d
er
w
e
i
t
ere
n
V
er
b
esser
ung
d
er
Z
u
sa
mm
e
n
ar
b
e
i
t
d
er
ö
r
t
l
i
ch
e
n
V
ere
i
n
e s
ow
i
e
d
er
A
u
f
s
t
ell
ung
e
i
n
es a
bg
es
t
i
mm
t
e
n
g
e
m
e
i
n
sa
m
e
n
J
A
P
23
zu
V
er
m
e
i
dung
v
on
t
er
m
i
n
l
i
ch
e
n
Ü
b
ers
chn
e
i
dung
e
n
.
A
m
1
5
.
A
p
r
i
l vera
n
s
t
al
t
e
t
e
n
w
i
r
m
i
t
d
er F
o
l
g
e 131
un
sere ers
t
e
V
era
n
s
t
al
t
ung
i
m
Ja
h
r 2
0
23
i
n
d
er
Ki
r
ch
e
.
Z
u
G
as
t
w
are
n
d
i
e
I
n
s
t
r
um
e
n
t
al
i
s
t
e
n
d
er
G
r
upp
e „
H
üS
CH
!
m
i
t
i
h
re
m
P
r
og
ra
mm
Song
s
o
f
H
e
i
m
a
t
.
D
er
Ki
r
ch
e
n
ra
um
w
ar
m
i
t
c
a
.
1
50
Bes
uch
er
n
gu
t
g
e
f
ü
ll
t
und
d
i
e v
o
r
g
e
t
ra
g
e
n
e
n
Song
s
und
M
o
r
i
t
a
t
e
n
hono
r
i
er
t
e
n
d
i
e
A
nw
ese
nd
e
n
m
i
t
v
i
el Be
if
all
.
A
m
2
5
.
Ja
nu
ar
t
ra
f
e
n
s
i
ch
d
a
nn
ers
t
m
al
i
g
i
m
n
e
u
e
n
Ja
h
r alle
Mi
t
g
l
i
e
d
er
d
es
KH
V
zu
r Bera
t
ung
und
Fes
t
le
gung
d
er v
o
r
un
s s
t
e
h
e
nd
e
n
A
k
t
i
v
i
t
ä
t
e
n
,
d
er Bera
t
ung
zum
J
A
P
23
d
es
KH
V
und
zu
r
Fes
t
le
gung
d
er je
w
e
i
l
i
g
e
n
V
era
n
t
wo
r
t
l
i
ch
ke
i
t
e
n
.
D
a
b
e
i
wu
r
d
e a
uch
üb
er
d
i
e s
chon
i
m
V
o
rja
h
r
g
e
p
la
n
t
e
A
u
ss
t
ell
ung
m
i
t
d
e
n
un
s
i
n
d
a
n
ke
n
s
w
er
t
er
W
e
i
se v
on
H
err
n
B
ü
tt
n
er
üb
erlasse
n
e
n
31
O
r
i
g
i
n
al
z
e
i
chnung
e
n
a
u
s se
i
n
er Fe
d
er
b
era
t
e
n
.
S
i
e s
o
ll a
u
f
G
r
und
d
er
z
e
i
t
l
i
ch
a
u
f
w
e
nd
i
g
e
n
V
o
r
b
ere
i
t
ung
i
m
S
e
p
t
e
mb
er
d
.
J
.
s
t
a
tt
fi
nd
e
n
.
D
a
zu
wu
r
d
e
n
w
e
i
t
ere Ter
m
i
n
e
i
m
M
är
z
und
A
p
r
i
l
i
n
t
er
n
vere
i
nb
ar
t
.
I
h
r
O
s
t
er
f
e
u
er vera
n
s
t
al
t
e
t
e
n
d
i
e
K
a
m
era
d
e
n
d
er FF
W
und
d
i
e Fre
und
e v
on
W
a
c
ker 9
0
a
m
11
.
A
p
r
i
l
h
i
n
t
er
d
er T
u
r
nh
alle a
m
Spo
r
t
p
la
t
z
.
E
i
n
re
g
er Bes
uch
era
nd
ra
ng
w
ar
d
er
L
ohn
f
ü
r
d
i
e
M
üh
e
n
.
Q
u
elle
:
S
a
mm
l
ung
W
a
ck
er 9
0
Q
u
elle
:
S
a
mm
l
ung
Li
e
b
ers
Na
ch
d
er
Somm
er
p
a
u
se
i
m
J
u
l
i
fa
nd
d
a
nn
a
m
0
2
.
S
e
p
t
e
mb
er
d
i
e Er
ö
ff
nung
d
er
A
u
ss
t
ell
ung
zu
E
h
re
n
d
es 9
5
.
G
e
bu
r
t
s
t
a
g
es v
on
H
e
n
ry B
ü
tt
n
er
un
t
er
d
e
m
M
o
tt
o
D
er
g
e
z
e
i
chn
e
t
e
Wi
t
z
m
i
t
g
ela
d
e
n
e
n
G
äs
t
e
n
s
t
a
tt
.
A
nw
ese
nd
w
are
n
V
er
t
re
t
er
d
er
S
t
a
d
t
C
h
e
mn
i
t
z
,
d
es
O
r
t
s
ch
af
t
sra
t
es
Wi
tt
g
e
n
s
do
rf
und
d
i
e
V
er
t
re
t
er v
on
G
e
m
e
i
n
s
ch
af
t
e
n
und
V
ere
i
n
e
n
un
seres
H
e
i
m
a
t
o
r
t
es
.
Di
e
Er
ö
ff
nung
svera
n
s
t
al
t
ung
w
ar e
i
n
v
o
ller Erf
o
l
g
und
e
i
n
wü
r
d
i
g
er
A
u
f
t
ak
t
un
serer
B
ü
tt
n
er-
V
er
n
i
ssa
g
e
.
Q
u
elle
:
S
a
mm
l
ung
Li
e
b
ers (3x)
A
n
d
e
n
n
a
ch
f
o
l
g
e
nd
e
n
Sonn
t
a
g
e
n
i
m
S
e
p
t
e
mb
er
h
a
tt
e
d
i
e
H
e
i
m
a
t
s
t
ub
e
g
e
ö
ff
n
e
t
und
d
as
I
n
t
eresse
d
er Bes
uch
er
w
ar
g
r
,
s
o
d
ass
w
i
r e
i
n
s
ch
l
i
e
ß
l
i
ch
d
er
Er
ö
ff
nung
svera
n
s
t
al
t
ung
üb
er
500
G
äs
t
e
b
e
g
r
üß
e
n
du
rf
t
e
n
.
E
i
n
v
o
ller Erf
o
l
g
!
0
E
i
n
e
n
w
i
ch
t
i
g
e
n
Ter
m
i
n
f
ü
r
un
sere
n
H
e
i
m
a
t
o
r
t
f
ü
r
d
i
e
Ki
r
chn
er-
G
r
und
s
chu
le
und
f
ü
r
d
e
n
KH
V
als
V
era
n
s
t
al
t
er
d
er
GKi
k
O
b
ra
ch
t
e
un
s
d
er 2
5
.
S
e
p
t
e
mb
er
m
i
t
d
er
E
i
nw
e
i
hung
d
es als
A
nb
a
u
a
m
Schu
l
g
e
b
ä
ud
e err
i
ch
t
e
t
e
n
P
ers
on
e
n
a
u
f
zug
es
.
I
m
Ra
hm
e
n
d
er
A
k
t
i
on
I
n
t
erve
n
t
i
on
sflä
ch
e
n
i
m
Z
ug
e
d
er
K
u
l
t
u
r
h
a
up
t
s
t
a
d
t
E
u
r
op
as
C
h
e
mn
i
t
z
2
0
2
5
(
K
a
t
e
go
r
i
e
:
Ö
ffe
n
t
l
i
ch
e
P
t
z
e)“ er
h
i
el
t
d
as
V
o
r
h
a
b
e
n
a
u
f
A
n
t
ra
g
d
es
O
r
t
s
ch
af
t
sra
t
es
d
e
n
Z
u
s
ch
la
g
zu
r Real
i
s
i
er
ung
.
I
n
e
i
n
er s
chön
e
n
V
era
n
s
t
al
t
ung
m
i
t
g
ela
d
e
n
e
n
G
äs
t
e
n
,
mu
s
i
kal
i
s
ch
um
ra
hm
t
v
om
C
ho
r
d
er
G
r
und
s
chu
le
wu
r
d
e
d
er
P
ers
on
e
n
a
u
f
zug
e
i
ng
e
w
e
i
h
t
.
Na
ch
d
e
m
Z
ers
chn
e
i
d
e
n
d
es „Bla
u
e
n
Ba
nd
es“
du
r
ch
d
e
n
Ba
ubü
r
g
er
m
e
i
s
t
er
d
er
S
t
a
d
t
C
h
e
mn
i
t
z
,
H
err
n
Mi
ch
ael
S
t
ö
t
zn
er
und
a
nd
ere
n
Q
u
elle
:
S
a
mm
l
ung
H
e
i
m
a
t
s
t
ub
e
g
ela
d
e
n
e
n
G
äs
t
e
n
wu
r
d
e
d
er
P
ers
on
e
n
a
u
f
zug
m
i
t
e
i
n
er ers
t
e
n
Fa
h
r
t
v
on
d
re
i
Schü
ler
i
nn
e
n
und
H
err
n
Ba
ubü
r
g
er
m
e
i
s
t
er
i
n
Be
t
r
i
e
b
g
e
nomm
e
n
.
Q
u
elle
:
S
a
mm
l
ung
H
e
i
m
at
s
t
ub
e
F
o
t
o
:
A
nd
re
a
s
S
e
i
d
el
,
Wi
tt
g
e
n
s
do
r
f
Z
um
n
ä
ch
s
t
e
n
Treffe
n
versa
mm
el
t
e
n
s
i
ch
t
rafe
n
s
i
ch
d
i
e
Mi
t
g
l
i
e
d
e
d
es
KH
V
a
m
2
5
.
O
k
t
ob
er
i
n
d
er
H
e
i
m
a
t
s
t
ub
e
zu
e
i
n
e
m
a
ng
ere
g
t
e
n
M
e
i
nung
sa
u
s
t
a
u
s
ch
.
T
h
e
m
a
w
ar
d
i
e
A
u
s
w
er
t
ung
d
er B
ü
tt
n
er-
A
u
ss
t
ell
ung
s
ow
i
e
d
i
e
V
o
r
b
ere
i
t
ung
d
er
n
ä
ch
s
t
e
n
V
era
n
s
t
al
t
ung
.
Di
ese fa
nd
s
chon
a
m
04
.
N
o
ve
mb
er
i
n
d
er
A
u
la
d
er
Ki
r
chn
er-
G
r
und
s
chu
le s
t
a
tt
.
Mi
t
d
er 132
.
F
o
l
g
e
d
er Re
i
h
e
G
r
e
K
un
s
t
i
n
kle
i
n
e
m
O
r
t
“ fa
nd
un
t
er
d
e
m
M
o
tt
o
Z
u
r
üc
k
zu
H
a
u
se“
un
sere E
h
r
ung
zum
2
00
.
G
e
bu
r
t
s
t
a
g
v
on
T
h
e
odo
r
Ki
r
chn
er
,
d
e
m
M
e
i
s
t
er
d
er
Mi
n
i
a
t
u
r s
t
a
tt
.
U
n
t
er
d
er
L
e
i
t
ung
v
on
Fra
u
P
r
o
f
.
H
e
i
d
r
un
R
i
ch
t
er erle
b
t
e
n
w
i
r
e
i
n
e
n
un
t
er
h
al
t
sa
m
e
n
A
b
e
nd
m
i
t
W
erke
n
a
u
s se
i
n
e
m
um
fa
ng
re
i
ch
e
n
Sch
affe
n
.
D
ar
g
e
bo
t
e
n
wu
r
d
e
n
d
i
e
W
erke v
on
Fra
u
P
r
o
f
.
H.
R
i
ch
t
er
und
S
t
ud
i
ere
nd
e
n
d
er
H
och
s
chu
le f
ü
r
M
u
s
i
k „
C
arl
M
ar
i
a v
on
W
e
b
er“
D
res
d
e
n
.
Q
u
elle
:
S
a
mm
l
ung
B
.Li
e
b
ers (2x)
A
u
fs
ch
r
i
f
t
:
„E
i
nw
e
i
hung
P
ers
on
e
n
a
u
f
zug
2
5
.
0
9
.
2
0
23“
Ers
t
e Fa
h
r
t
m
i
t
d
re
i
Schü
ler
i
nn
e
n
und
H
err
n
Ba
ubü
r
g
er
m
e
i
s
t
er
A
m
29
.
N
o
ve
mb
er
t
rafe
n
s
i
ch
d
i
e
Mi
t
g
l
i
e
d
er
d
es
KH
V
zu
i
h
rer
Ja
h
resa
b
s
ch
l
u
ssvera
n
s
t
al
t
ung
und
e
i
n
er kle
i
n
e
n
V
o
r
w
e
i
hn
a
ch
t
sfe
i
er
.
Es
wu
r
d
e
Res
üm
ee
g
e
zog
e
n
üb
er
d
i
e
V
ere
i
n
sar
b
e
i
t
d
es Ja
h
res 2
0
23
und
a
uch
s
chon
e
i
n
e
V
o
rs
ch
a
u
üb
er
d
i
e
i
n
2
0
2
4
a
ng
e
d
a
ch
t
e
n
P
la
nung
e
n
g
e
g
e
b
e
n
.
Be
i
e
i
n
e
m
g
e
t
l
i
ch
e
n
Be
i
sa
mm
e
n
se
i
n
l
i
e
ß
e
n
w
i
r
d
i
e
V
era
n
s
t
al
t
ung
a
u
skl
i
ng
e
n
.
A
ls e
i
n
H
öh
e
pun
k
t
d
er
A
r
b
e
i
t
d
er
Wi
tt
g
e
n
s
do
rfer
V
ere
i
n
e fa
nd
a
m
0
1
.
D
e
z
e
mb
er a
u
f
d
e
m
Ra
t
h
a
u
s
p
la
t
z
d
er
h
rl
i
ch
e
W
e
i
hn
a
ch
t
s
m
ark
t
s
t
a
tt
.
V
i
elfäl
t
i
g
e
D
ar
b
i
e
t
ung
e
n
erfre
u
t
e
n
d
i
e Bes
uch
er
,
f
ü
r
Sp
e
i
s
und
Tra
n
k
w
ar
b
es
t
e
n
s
g
es
o
r
g
t
,
i
n
d
er
H
e
i
m
a
t
s
t
ub
e
w
ar e
i
n
e
G
e
bu
r
t
ss
t
a
t
i
on
“ f
ü
r
P
l
ü
s
ch
t
i
ere e
i
ng
er
i
ch
t
e
t
,
e
i
n
e kle
i
n
e
M
od
ell
b
a
hn
a
u
ss
t
ell
ung
w
ar
zu
se
h
e
n
und
i
m
E
i
ng
a
ng
s
b
ere
i
ch
d
es
Ra
t
h
a
u
ses l
ud
t
d
i
e B
i
b
l
i
o
t
h
ek
zum
Bas
t
el
n
und
G
es
t
al
t
e
n
e
i
n
.
E
i
n
e r
undh
er
um
g
el
ung
e
n
e
V
era
n
s
t
al
t
ung
,
d
i
e s
i
ch
i
m
L
a
u
f
d
er Ja
h
re
zu
e
i
n
er fes
t
e
n
G
r
öß
e
i
m
V
era
n
s
t
al
t
ung
skale
nd
er
un
seres
H
e
i
m
a
t
o
r
t
es e
n
t
w
i
c
kel
t
h
a
t
.
D
a
zu
g
e
hö
re
n
a
b
er
a
uch
d
i
e
d
er
Ki
r
chg
e
m
e
i
nd
e
Wi
tt
g
e
n
s
do
rf
und
d
i
e
L
a
nd
esk
i
r
ch
l
i
ch
e
n
G
e
m
e
i
n
s
ch
af
t
Wi
tt
g
e
n
s
do
rf
.
G
era
d
e
d
ere
n
V
era
n
s
t
al
t
ung
e
n
i
n
d
er
W
e
i
hn
a
ch
t
s
z
e
i
t
w
i
e
d
er
L
e
b
e
nd
i
g
e
A
d
ve
n
t
skale
nd
er“
,
d
as
A
d
ve
n
t
ss
i
ng
e
n
und
a
nd
ere s
i
nd
H
öh
e
pun
k
t
e
i
n
d
er
V
o
r
w
e
i
hn
a
ch
t
s-
und
W
e
i
hn
a
ch
t
s
z
e
i
t
.
Di
e re
g
e Be
t
e
i
l
i
gung
d
ara
n
s
i
nd
D
a
n
k
und
A
n
erke
nnung
f
ü
r
d
i
e
O
r
g
a
n
i
sa
t
o
re
n
und
D
u
r
ch
f
üh
re
nd
e
n
.
Q
u
elle
:
R
I
E
D
E
L
D
r
uck
,
R
W
6/2
3

↑ Nach oben